Vətəndaşlar 65 yaşda pensiyaya çıxır, 6 il sürünür, 71 yaşda isə ölür... - Bu, AZƏRBAYCAN REALLIĞIDIR...
Gündəm / Siyasət / Cəmiyyət
Oxunub: 27
21 Ara 2021 | 13:27
Vətəndaşlar 65 yaşda pensiyaya çıxır, 6 il sürünür, 71 yaşda isə ölür... - Bu, AZƏRBAYCAN REALLIĞIDIR... Azərbaycan vətəndaşları arasında ölüm statistikasında artım var. Belə ki, 2020-ci ildə ölkə üzrə ölənlərin sayı əvvəlki ilə nisbətən 25 min nəfər çox olub. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, 2019-cu ildə 55 min 916 vətəndaş, ötən il isə 75 min 647 vətəndaş dünyasını dəyişib.
Cinslər arasında da ölüm sayında ciddi fərqlər var. Belə ki, 2020-ci ildə şəhər yerlərində dünyasını dəyişən qadınların sayı 18 min 451, kişilərin sayı isə bundan daha çox, 23 min 598 olub.
Kənd yerlərdində də baş verən ölüm hallarında cinslər arası fərq nəzərə çarpır. Belə ki, ötən il ərzində kənd yerlərində yaşayan qadınlar arasında ölənlər 15 min 115, kişilər isə 18 min 483 olub.
Komitənin məlumatına görə, Azərbaycanda cinslər arası fərqlə yanaşı, yaşlara görə də ölüm sayında fərqlər var. Ən çox ölüm halının qeydə alındığı yaş kateqoriyalarından biri də 45-64 yaşdır.
Ümumilikdə ötən il bu yaşlar üzrə 19 min 968 ölüm halı qeydə alınıb. Ötən il ərzində təkcə 45-49 yaşlı şəxslər arasında 2 315 ölüm halı qeydə alınıb. 65-84 yaş arası ölənlərin sayı isə 33 min 464 olub. Bu isə həm də ölkə üzrə təqaüd alanların sayının azalması deməkdir.
DİA.AZ-ın məlumatına görə, iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında insanların ömür yaşının qısalması və bunun fonunda pensiya yaşının azaldılmasının vacibliyindən danışıb, bildirib ki, hazırkı təqaüd sistemi təşviqedici deyil:
"Ötən il həm müharibə, həm də pandemiya vəziyyətinin olması da ölüm hallarının artmasına təsir etmişdi. Hökumət pandemiya şəraitində ölüm hallarının sayının az olduğunu deyirdi. Lakin qeydiyyatdan kənar ölüm halları kifayət qədər çoxdur. Lakin məsələyə daha geniş aspektdən yanaşsaq, deyə bilərik ki, Azərbaycanda başqa ölkələrlə müqayisədə orta ömür müddəti kifayət qədər aşağıdır. Kanada, Almaniya, Yaponiya kimi ölkələrdə orta ömür 87-89 il, Azərbaycanda isə 71 ildir. Bundan sonrakı 40 ildə də belə olacaq. Bu gün doğulanlar üçün gözlənilən ömür təxminən 76 ildir. Məsələyə bu apsektdən yanaşsaq, təqaüd sisteminin təşviqedici olmadığını deyə bilərik. Pensiya alan vətəndaşların sayının azalması prosesi gedir. Bu bir tərəfdən ölüm hallarının artmasından qaynaqlanırsa, digər tərəfdən də pensiya sisteminin əlçatanlığının azaldılması ilə bağlı qəbul edilən qərarlardan irəli gəlir. Nəticədə 1 milyon 320 milyon təqaüdçü vətəndaşın sayı son 3 ildə azalaraq 1 milyon 300 minə düşüb. Sosial apsektdən qiymətləndirsək, bu əhalinin gəlirlərinə mənfi təsir edən amildir".
Ekspert bildirir ki, infrastruktur dəyişməli, qanunların işləkliyi təmin olunmalıdır, insanların gündəlik həyat tərzində qarşılaşdıqları problemlər aradan qaldırılmalıdır:
"İnsanlar üçün stressiz, rəvan həyat tərzi yaradılmalıdır. Qida təhlükəsizliyi ilə bağlı daha keyfiyyətli proqramlar icra olunmalıdır. Ərzaq sisteminin təchizatında nəzarət güclənməlidir. Hökumətin gördüyü əsas iş odur ki, görülən tədbirlərdən insanlara probem yaranmasın. Ekoloji təmizliklə bağlı tədbirlər görülməlidir, yaşıl enerji təşviq olunmalıdır. Əhalinin 50 faizi Bakıda yaşayır və paytaxtın kifayət qədər çirklənmiş havası var. Bütün bunlar da orta ömür yaşını azaldan səbəblərdəndir".
Pensiya ilə bağlı danışan R.Həsənov deyir ki, pensiya yaşı azaldılamlıdır:
"Çünki bizdə vətəndaşın faktiki olaraq orta ömür yaş ilə pensiya yaşı arasındakı fərq cəmi 6 ildir. İnsanlar 65 yaşda pensiyaya çıxır, 71 yaşda isə ölür. Dünyada isə ortalama olaraq bu fərq ən azı 14 ildir. Dünyadakı bu göstəriciyə çatmaq mümkün olmasa da, ən azı pensiya yaşını 5 il azaltmaq mümkün olar. Buna ehtiyac var. Yaponlar pensiyaya çıxır və 22 il bu pensiya ilə yüksək şəraitdə gəzir, yaşayır. Bizdə isə vətəndaş pensiyaya çıxır və 6 il sürünür. Bizim pensiya sistemimiz təşviqedici deyil. Pensiya sistemi tamamilə ləğv edilib, yenidənə qurulmalıdır".
Sosioloq Üzeyir Şəfiyev isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında ümumlikdə ölümlərə təsir edən amillərdən danışıb, bildirib ki, ölüm statistikasında artıma səbəb amillərdən biri də intihar hallarıdır. O qeyd edir ki, bundan başqa, aqressiv davranışlar nəticəsində baş verən qətl hadisələrinin də bura təsiri var:
"İnsan ömrünə təsir edən psixoloji, sosial, ekoloji amillər də var. Bundan başqa, mövcud pandemiya şəraiti özü də müxtəlif xəstəliklərin yaranmasına səbəb olur. Bu zaman digər xəstəliklər də üzə çıxır".
5-12-2021, 21:57
Azərbaycanda onkoloji xəstələrin sayı niyə artır? - AÇIQLAMA
14-04-2020, 11:12
Dünyanın son koronavirus statistikası: azalma müşahidə edildi
12-04-2020, 11:18
Nyu-York qubernatoru son ölüm sayını dəhşətli xəbər adlandırdı
10-04-2020, 10:45
Körfəz ölkələrində COVID-19 virusuna yoluxanların və ölənlərin sayı artıb
27-01-2020, 13:58
Ötən il Azərbaycana 3,2 milyona yaxın xarici vətəndaş gəlib
25-12-2018, 15:46
"Donuz qripi"ndən ölənlərin sayı 2-yə çatdı
22-01-2022, 18:55
SON DƏQİQƏ! Azərbaycanda qanun dəyişdi: Bunu edənlər həbs ediləcək
22-01-2022, 18:33
Azərbaycanda sürətlə yayılan xəstəliklər: “Omikron” yoxsa “influenza”?
22-01-2022, 18:24
"Azərbaycan Laçın dəhlizində post quracaq" - Başqa yolu YOXDUR!
22-01-2022, 18:07
Məhbus atası Prezidentdən KÖMƏK İSTƏDİ... - MÜRACİƏT
22-01-2022, 17:53
Böyük Britaniyadan Rusiyaya xəbərdarlıq
22-01-2022, 17:32
İbrahim Rəisi Moskvadan niyə əliboş dönüb? - İNCƏLƏMƏ...
22-01-2022, 13:04
Oğuzun icra başçısının bu kənddən xəbəri varmı? - Sakinlər ÇARƏSİZ DURUMDA
22-01-2022, 12:57
Qarabağda gizlənən separatçı-cinayətkarları Bakıya necə gətirməli - AKTUAL
22-01-2022, 12:42
Bakıda maşın qaçıran şəxs aeroportda tutulub
22-01-2022, 12:33
SOCAR Ermənistanda zavod SATIN ALIR? - AÇIQLAMA
22-01-2022, 12:17
Rusiya və Ukrayna Türkiyənin vasitəçilik təklifini müsbət qarşılayıb - Ekspert danışır
22-01-2022, 12:10
Gecə və səhər bəzi yerlərdə zəif duman olacaq - Belə deyirlər...
22-01-2022, 12:05
Süni qiymət artımı davam edir: - Tibbi maskanın qiyməti bahalaşıb
21-01-2022, 18:24
Yaşar Nurinin xanımından nazirə sərt ittiham: - “Nə vaxt zəng edirəmsə...“
21-01-2022, 18:16
16 yaşda qaçırılan qızın bibisi DANIŞDI: - "Ləmanı aldadıblar"
21-01-2022, 18:07
Maşınlar məscidə girib-çıxanlara maneə yaradır
21-01-2022, 17:47
Hökumətin ərzaq təminatı sahəsində “qırmızı xətt”ləri açıqlanıb - Diqqət!
21-01-2022, 17:42
"Görünür, kimlərsə vətəndaşların hisslərindən istifadə etməyə çalışır" - deputat
21-01-2022, 16:35
İcra hakimiyyətləri və məhkəmələrdə islahatlar vacibdir - ÇAĞIRIŞ
21-01-2022, 16:14
Qırğızıstan yenə Qazaxıstana nota verib - SƏBƏB
21-01-2022, 16:03
İşsizlikdən sığorta ödənişinin təyin olunması şərtləri yumşaldılıb
21-01-2022, 15:58
Mülayim cənub-qərb küləyi əsəcək
21-01-2022, 15:56
Azərbaycanda general-leytenant vəzifəsindən kənarlaşdırıldı - SƏBƏB
21-01-2022, 15:54
Azərbaycanda hemofiliya xəstələrinin sayı AÇIQLANIB
21-01-2022, 15:37
Hərbi Prokurorluğun 6 əməkdaşı cəzalandırılıb
20-01-2022, 18:18
“Omikron” xaricdən sifariş edilən bağlamalarla yayılır?
20-01-2022, 18:16
Şamaxı-İsmayıllı yolunda 10-a yaxın avtomobil qəzaya düşdü - Xəsarət alanlar var - FOTO
20-01-2022, 17:56
Qaxda avtomobillər toqquşub, ölən var
20-01-2022, 17:52
Şahmat üzrə Azərbaycan çempionatının mükafat fondu artırılıb
20-01-2022, 17:44
Sərt karantinlə bağlı XƏBƏRDARLIQ: Yoluxanların sayında artım var - VİDEO
20-01-2022, 15:10
Bakıda avtomobil 54 yaşlı kişini vurub
20-01-2022, 15:07
Rusiya XİN: "Ukrayna-Azərbaycan əlaqələri onların suveren hüquqlarına aiddir"
20-01-2022, 15:02
Ermənistan geri addım atdı: "Heç bir şərtimiz yoxdur" - NƏ BAŞ VERİR?
20-01-2022, 14:52
Bahalaşma hələ bundan sonra da DAVAM EDƏCƏK... - Ekspert danışır
20-01-2022, 14:47
"ABŞ Kremli parçalamaq üçün əlindən gələn bütün addımları atır" - İNCƏLƏMƏ...
20-01-2022, 14:41
Fevralın 3-də dünyanı gözləyən böyük olay: - Putin çəkinəcəkmi?
20-01-2022, 11:28
Prezident 20 Yanvar faciəsinin 32-ci ildönümü ilə əlaqədar Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib
20-01-2022, 11:14
İrəvanda xilas yolunu hələ də hakimiyyət dəyişikliyində görənlər var... - GƏLİŞMƏ
20-01-2022, 11:10
Hərbi forma geyinən bu şəxslər 500 manat cərimə olunacaqlar - Diqqət!