Putinin Cənubi Qafqaz təlaşı: “ayıq-sayıq olun” xəbərdarlığının izi ilə - NƏ BAŞ VERİR?
Gündəm / Siyasət / Hadisə
Oxunub: 49
15 Ekm 2021 | 09:18
Putinin Cənubi Qafqaz təlaşı: “ayıq-sayıq olun” xəbərdarlığının izi ilə - NƏ BAŞ VERİR?

Capar.info : - Rusiya Prezidenti Vladimir Putin MDB dövlətlərinin təhlükəsizlik və kəşfiyyat orqanlarının rəhbərləri ilə görüşündə deyib ki, Əfqanıstanda baş verən hadisələr Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya bölgələrindəki vəziyyətə ciddi təsir göstərə bilər. Bu səbəbdən təhlükəsizlik və kəşfiyyat orqanlarını ayıq-sayıq olmağa çağıran Rusiya lideri əlavə edib ki, Əfqanıstan ərazisindən potensial təhlükələrin zərərsizləşdirilməsi MDB ölkələrinin xüsusi xidmət orqanlarının əsas vəzifəsi olmalıdır.

Görəsən, hansı real təhlükədən söhbət gedir? Putin nəyə eyham vurur?

Türkiyəli siyasi icmalçı, professor İlyas Kamaloğlu AYNA-ya açıqlamasında söyləyib ki, Rusiyanın Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya bölgəsinə olan marağı bir neçə əsr öncəyə dayanır: “Ardınca Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya dövlətləri Sovetlər İttifaqında təmsil olunub. Bu səbəbdən Rusiya hər iki regiona aid dövlətləri öz nəzarətində saxlamağa çalışır. Moskva bu bölgələrə kiçik bir müdaxiləni belə, özü üçün təhdid hesab edir. SSRİ-nin süqutundan sonra Rusiyanın Əfqanıstanla heç bir sərhədi qalmasa da, Moskva üçün Əfqanıstanın əhəmiyyəti heç zaman azalmayıb. Üzərindən əsrlər keçsə də, Rusiya üçün bu marağı şərtləndirən amillər dəyişməz olaraq qalır. Bunlar təhlükəsizlik, iqtisadiyyat və xarici təsirlərin azalmasıdır”.

“Bölgədə sabitliyin pozulması Rusiyanın siyasi, hərbi məqsədlərinə, bölgədəki iqtisadi və enerji layihələrinə zərər verə bilər və üstəlik bu qeyri-sabitlik Rusiyaya da yayıla bilər. Moskvanın Əfqanıstanla sərhəd Tacikistan ərazisində hərbi baza saxlamasının əsas səbəbi də budur. Məhz buna görə Rusiya öz hərbi bazasını Tacikistanın Əfqanıstanla sərhədinə yerləşdirib. Düzdür, rəsmi Kreml ABŞ-ın Əfqanıstandan çıxmasını məmnunluqla qarşılayır, lakin heç bir halda bu qərarın sabitliyi pozmasını və ən əsası qonşu coğrafiyalara yayılmasını istəmir. Onlar başa düşürlər ki, Amerika əsgərlərinin çıxarılması ilə paralel olaraq “Taliban” yenidən güc mərkəzinə çevrilə bilər. Bu səbəbdən konkret bir tərəfi dəstəkləmək yox, alternativ güclərlə də münasibətləri qorumaq siyasətinə üstünlük verirlər”, - deyə professor vurğulayıb.

Politoloqun sözlərinə görə, Rusiya ABŞ-ın bölgəni qarışdırdığını və çıxış yolunun dialoqda olduğunu aşılmağa çalışır: “Moskva Suriya və digər münaqişələrdən sonra Əfqanıstan məsələsində də öz rolunu qabartmağa çalışır. Əfqanıstanda münaqişə başlayan kimi Rusiya, Özbəkistan və Tacikistan rəhbərləri arasında bu mövzuda danışıqlar başladı. Lakin görünən odur ki, Rusiya Əfqanıstan məsələsinə birbaşa müdaxilə edə bilməyəcək. Ukrayna və Suriya kimi məsələlərlə məşğul olan Moskva həm fiziki, həm də iqtisadi baxımdan yeni bir cəbhə açacaq gücdə deyil. Əfqanıstana əsgər göndərmək gücündə olmayan Kreml problemin Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaza yayılmasının qarşısını almağa və tərəfləri diplomatik danışıqlar aparmağa inandırmağa çalışacaq”.

Kamaloğlunun fikrincə, Çin “Taliban”la əməkdaşlıqda maraqlı görünür: ““Bir kəmər, bir yol” layihəsi Mərkəzi Asiya dövlətlərini və bütövlükdə bölgəni əhatə edən bir layihədir. Əfqanıstanda başlayan münaqişələr bu layihəyə mənfi təsir edə bilər. Digər tərəfdən, “Taliban” rəsmiləri keçmişə nisbətən diplomatik təmaslara daha çox önəm verir, “terror təşkilatı” kimi deyil, siyasi qüvvə kimi qəbul edilməsini istəyirlər. Bu gün üçün vəziyyət Moskvanın xeyrinədir. Rusiyanın ən böyük rəqibi ABŞ oranı tərk edib. Əfqanıstanda qarşıdurmalar davam etsə də, tərəflər arasında danışıqlar davam edir. Digər tərəfdən, Rusiya bu prosesdə vasitəçi rolunu oynayacaq və bu rol sayəsində Əfqanıstanda nəinki ABŞ-a, həm də Çinə qarşı üstünlüklər əldə edə biləcək. Birmənalı olaraq söyləmək olar ki, Rusiya bu dəfə tələyə düşmək istəmir. Bu səbəbdən maksimum təmkinli siyasət yürütməyə çalışır”.

“Rusiya Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaz regionu ilə bağlı siyasətini artıracaq. Çünki bilir ki, Əfqanıstanla bağlı real təzyiqlər bu regionlardan gələ bilər. MDB dövlətlərinin təhlükəsizlik və kəşfiyyat orqanlarının rəhbərləri ilə görüşü zamanı söylədiyi fikirlər də bu əsnada təsadüfi sayıla bilməz. Yəqin ki, Moskva region ölkələrinə təsirini artıracaq. Onların Rusiyaya olan “ehtiyacını” gücləndirəcək. Digər yandan Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) əhəmiyyətini qabartmağa çalışacaq. Moskvanın əsas diqqəti daha çox bu təşkilatı dirçəltməyə yönələcək. Bununla keçmiş İttifaq dövlətlərini hərbi öhdəliklərlə yükləməyə cəhd edəcək. Eyni zamanda Rusiyanın hərbi bazalarının sayını artıracağı da gözləniləndir. Özbəkistan, Tacikistan və Qırğızıstanda bunun baş verəcəyi ehtimalları böyükdür”, - deyə ekspert fikirini yekunlaşdırıb.
12-10-2021, 10:49
Rusiya Ermənistanı Ərdoğanın təklif etdiyi formata gətirmək istəyir - GƏLİŞMƏ
11-01-2021, 11:28
Putin Dağlıq Qarabağla bağlı müşavirə keçirib
18-11-2020, 11:08
“Qarabağ həmişə Azərbaycanın ayrılmaz hissəsi olub ” - Putin
9-09-2020, 10:28
Rumıniya XİN: Qara dəniz - Xəzər dənizi beynəlxalq nəqliyyat marşrutunun potensialı böyükdür
17-07-2020, 13:18
Putin Cənub və Qərb hərbi dairələri qoşunlarının qəfil yoxlanılması barədə göstəriş verib
26-12-2018, 14:01
Rusiyalı ekspert: Xəzərdə enerji və təhlükəsizlik məsələlərini Azərbaycansız nəzərdən keçirmək mümkün deyil
Dün, 16:06
Ziyəddin Əliyev oğluna 660 kvadratlıq bağ evi tikdirib - NİYƏ DƏ YOX?
Dün, 16:01
Niyazi Bayramov GƏNCƏNİ SATIŞA ÇIXARIB... - ŞIDIRĞI ALVER GEDİR...
Dün, 15:57
Şəmkirdə 51 yaşlı kişi özünə bıçaq xəsarəti yetirib
Dün, 15:51
Şəkidə rayon rəhbərliyi vətəndaşın BAŞINA OYUN AÇIBLAR... - ŞOK İTTİHAMLAR
Dün, 15:47
"DİN-ə taksi sürücüləri ilə bağlı çoxsaylı şikayətlər daxil olur" - Ehsan Zahidov
Dün, 15:42
Uşaq bağçasına dönən ordu: - Papikyan kütləvi ixtisarlara hazırlaşır
Dün, 15:35
“Ermənilərin Ermənistana qaytarılması prosesi uğursuzluğa düçar oldu” - Baş komissar Sinanyan
Dün, 15:30
İsmayıllıda sakinləri İNCİDƏN KİMDİR? - NARAZILIQ!
Dün, 15:27
Fazil Məmmədovdan 1 MİLYARDIN HESABI SORULACAQMI? - İLGİNC GƏLİŞMƏ
Dün, 15:22
Ermənistan bizi hərbi gücdən istifadəyə məcbur edir - FAKT BUDUR!
Dün, 15:18
İrəvan danışıqlardan niyə imtina etdi? - Paşinyanın parlamentdə gərgin müzakirələri
Dün, 15:10
İcra hakimiyyətlərinin səlahiyyəti bələdiyyələrə verilsə, xalq “ağ gün“ə çıxacaq? - Partiya sədri
Dün, 15:06
Arabir güclənən cənub-qərb küləyi əsəcək - Belə deyirlər...
Dün, 15:04
Qəbiristanlıqlardan oğurluq etməkdə şübhəli bilinən şəxslər saxlanılıb
Dün, 06:36
Satan da narazı, alan da: Ortada qazanan alverçilərdir - Deputat danışır...
Dün, 06:33
30 qəpiklik alışqana görə arvadına 15 bıçaq vurdu - Azərbaycanda dəhşətli QƏTL
Dün, 06:19
TV-də verilişə çıxmağa hazırlaşan xanəndənin halı pisləşdi - AÇIQLAMA
Dün, 06:17
Sülhməramlılar buna niyə göz yumur? - ETİRAZ
Dün, 06:15
Blinkenlə görüş öncəsi atəş: İrəvanın hədəfi nədir? - İNCƏLƏMƏ...
Dün, 06:13
“10 noyabr üçtərəfli bəyanatında kommunikasiyaların deyil, məhz dəhlizin açılmasından söhbət gedir”
3-12-2021, 12:25
Natiq Cəfərli ilə Tofiq Yaqublu arasında yenidən gərginlik - QALMAQAL
3-12-2021, 12:04
Kəmaləddin Heydərovun şirkəti müqavilə öhdəliyini POZUB
3-12-2021, 12:01
Zaur Əliyev özünə 200 min manatlıq xidməti avtomobil aldı (FO
3-12-2021, 11:55
"Bank Respublika"nın SİRLİ YÜKSƏLİŞİ... - İLGİNC İDDİALAR...
3-12-2021, 11:53
Baş bankir Avni Dəmirçini SEZƏ BİLMƏYİB? - İcazə verin, şübhələnək...
3-12-2021, 11:48
"Millət ac qalsa da olar, təki məmur tox olsun"... - VİDEO
3-12-2021, 11:39
ETSN-nin ƏRKÖYÜN İŞÇİSİ... - İşdən çıxarılsa da, yenə də İŞ BAŞINDADIR...
3-12-2021, 11:26
“Xəstəxanada elektroşok olsaydı, 16 yaşlı qız sağ qalardı” - GİLEY
3-12-2021, 11:23
Qırmızı Bazardakı atışmanın səbəbi BƏLLİ OLDU - Əsgərlərimiz ermənilərə hansı dərsi verib?
3-12-2021, 11:18
Seysmoloji Xidmət Mərkəzində ŞÜBHƏLİ MƏNZƏRƏ - Bunu bir araşdıran olsa...
3-12-2021, 11:12
Bayram gəlmədən qiymətlər artır... və bir daha enməyəcək - Yeni ilə doğru
3-12-2021, 11:07
“Əcəb eləyir rəqs edir, normal insandır...” - Şeyx Əbdül yeni nazir müavinini müdafiə etdi...
3-12-2021, 11:04
“Təkbətək görüşdə Əliyev Paşinyanı başa salacaq” – Rəsul Quliyev
3-12-2021, 11:01
İcra hakimiyyətləri LƏĞV OLUNURMU? - Reaksiyalar...
3-12-2021, 10:53
Vaksin olmayanların uşaqları dərsə buraxılmır, indi də arayış tələbi… - Nazir milləti zülmə salıb...
3-12-2021, 10:46
SOCAR-ın əməkdaşı Xəzərdə İTKİN DÜŞÜB
3-12-2021, 10:41
Azərbaycan Rusiya texnikasından imtina etməlidir? - AKTUAL
3-12-2021, 10:39
"İron İnşaat" MMC dövlətə olan yarım milyon borcunu niyə ödəmir? - MÜƏMMA
3-12-2021, 10:36
Paşinyan tərfdarları ilə gecə yarıyadək iclas keçirdi... - Nələr müzakirə olundu?..