Hər il ali məktəblərə qəbul suallarının çətin olması barədə fikirlər eşidirik. Bu, ən çox abituriyentlər və valideynləri narahat edir. Təbii ki, tədris ilinin başlanğıcından builki buraxılış imtahanlarının da çətin olacağı deyilirdi. Nəticə də bunu sübut edir...
Hansı ki, ötən tədris ilində abituriyentlərin əksəri yüksək bal toplamışdı. Bu, o anlama gəlir ki, keçən il sualların qoyuluşunda müəyyən güzəştlər var imiş...
Əlbəttə, biz başa düşürük, bütün ölkələrdə təhsil səviyyəsinin maksimum balanslaşdırılması prosesi gedir. Ölkəmiz də bu prosesə qoşulur. Lakin əvvəlcə təhsil şagirdə elə aşılanmalıdır ki, imtahan zamanı da bir əngəl ortaya çıxmasın...
Dövlət İmtahan Mərkəzinin 2025-ci il üçün proqnozlaşdırılan imtahan siyasətində də sivilizaiyalı inkişafa qoşulmaq bariz şəkildə diqqət çəkir. Bu, alqışlanası haldır. Lakin bunu birdən-birə etmək lazım deyil. Şagirdin bilik və psixoloji hazırlıq səviyyəsi aşağıdırsa, bu prosesə qoşulmaq hələ tezdir. Bu, əlbəttə ki, sualların çətinləşdirilmə faktları ilə təsbit olunur. Bu hal 300 bal toplayanların da sayında azalma olduğunu diqtə edir...
Sivilizasiyalı dövrdə yaşayırıq. Sualların çətin şəklə salınması daha çox analitik düşüncəni inkişaf etdirməkdir. Lakin müəyyən qismdə bu hal baş verməyəcəksə, çətinliyə heç bir səbəb rəvac yaratmır...
Hətta bilikli məktəb müəllimləri belə buliki imtahan suallarının çox çətin olduğunu deyirlər. Təsəvvür edin ki, tarix fənni üzrə dəfələrlə ölkə miqyaslı müsabiqələrdə çempion olmuş şagirdlər belə bulki sualları cavablandıra bilməyiblər. Bu isə təhsili inkişafa deyil, ayrı bir duruma aparır.
Bəlli ki, suallar çətinləşdirildikcə abituriyentlərin psixoloji travması da artır. Bu səbəbdən imtahan zamanı abituriyentlərin keçirdikləri həyəcanı və stres onların nəticələrini kəskin aşağı salır.
Builki imtahanda suallar çətinliyi ilə diqqət çəkdi. Bəs çətinlik səbəbindən stress keçirən və nəticəsi çox az olan, ümumiyyətlə heç olmayan abituriyentlərin mənəvi haqqını kim ödəməlidir?
Çox istərdik ki, gələcək illərdə aidiyyəti orqan sual tərtibetmə işində müəyyən güzəştlər sərgiləsin. Çünki hazırkı şagirdlərin əksəri yüksək analitik düşüncədə deyil, bunun üçün bizə illər gərəkdir...

Raqif Nazimoğlu,
Araşdırmaçı-jurnalist