Həddindən artıq istilər bütün bəşəriyyəti məhv edə bilər
Gündəm / Hadisə
Oxunub: 212
1 Ekm 2023 | 21:55
Həddindən artıq istilər bütün bəşəriyyəti məhv edə bilər
Tədqiqatlar göstərib ki, Yer kürəsi gələcəkdə kütləvi yoxa çıxa bilər Capar.info xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, tədqiqatçılar daim planetimizin tarixini açmağa, eləcə də gələcəyini görməyə çalışırlar. Yeni bir iqlim modeli və güclü superkompüterlərdən istifadə edərək, son araşdırmada elm adamları Yerin 250 milyon ildən çox gələcəyini proqnozlaşdırıblar və görünür, bu, bəşəriyyət üçün çox az sevindirici perspektiv vədi verir.

“The Guardian“ yazır ki, alimlər Böyük Britaniyanın Meteorologiya bürosunun təqdim etdiyi iqlim modelindən və Bristol Universitetinin superkompüterindən istifadə ediblər. Bu təhlil onları 250 milyon ildən sonra Yer kürəsində Pangea Ultima adlanan yeni superkontinentin yaranacağı qənaətinə gətirib.

Elm adamları bu super qitənin yaranması ilə ekstremal iqlim dəyişikliyi, radiasiya və qitələrin birləşməsi səbəbindən qida ehtiyatlarının çökməsi ilə nəticələnəcəyini fərz edirlər. Proqnoza görə, bütün bu amillər həm bəşəriyyətin, həm də bütün məməlilərin kütləvi məhvinə səbəb olacaq.

Tədqiqat nəticəsində məlum olub ki, kütləvi yox olmanın əsas səbəbi irimiqyaslı vulkanik fəaliyyət nəticəsində yaranan istilik stressi olacaq və bu, Yer atmosferinə indiki kimi iki dəfə çox karbon qazı buraxacaq. Bundan əlavə, planetimiz daha çox radiasiya yayan "qədim" Günəşlə təmasda olacaq. İqlim modelləri həmçinin tropiklərdə daxili səhraların ölçüsünün artacağını proqnozlaşdırır.

Superkontinent Pangea Ultima nəhayət ki, bütün mövcud qitələr vahid bütövlükdə birləşdikdə formalaşacaq. Tədqiqatın müəllifləri qeyd edirlər ki, onların işi bu “böyük geoloji yenidənqurma” nəticəsində Yerin iqliminin necə ekstremal ola biləcəyini modelləşdirmək üçün ilk cəhddir.

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, iqlim modeli və superkompüterdən istifadə həm də keçmiş unudulmuş hadisələrə işıq salır və məlumat digər yaşayış üçün əlverişli planetləri araşdıran astronomlar üçün faydalı ola bilər.

Modelə görə, gələcək super qitənin formalaşması Yer kürəsində təxminən 250 milyon ildən sonra baş verəcək. Bu hadisə sahillərdə yüksək temperatur və yüksək rütubət kimi ekstremal iqlim dəyişiklikləri, eləcə də geniş daxili səhralarda sərt şəraitlə müşayiət olunur.

Bu gələcək dünyada qlobal temperaturun sənayedən əvvəlki dövrlərlə müqayisədə 15°C yüksələcəyi və bunun da həddindən artıq istilərlə nəticələnəcəyi proqnozlaşdırılır. Elm adamları, təxminən 260 milyon il əvvəl Perm-Trias dövründə Yer kürəsində hökmranlıq edən və planetdəki bütün canlıların təxminən 90 faizini məhv edən kütləvi məhv hadisəsinə səbəb olan oxşar temperatur şəraitinə diqqət çəkirlər.

Tədqiqatın aparıcı müəllifi, Bristol Universitetindən Aleksander Farnsvort qeyd edir ki, 40°C-dən çox uzun müddət davam edən həddindən artıq istilər bir çox canlı növləri üçün həddindən artıq olardı. Kütləvi məhv olmaq təkcə bəşəriyyəti deyil, həm də yüksək temperaturda uzun müddət yaşaya bilməyən əksər məməlilər və bitkiləri də təhlükə altına qoyur. Bu da öz növbəsində qida problemləri ilə nəticələnəcək ki, bu da dünya əhalisi arasında aclığa səbəb olacaq.

Alimlər, proqnozlarının çox uzun müddətli perspektivlərə görə yüksək dərəcədə qeyri-müəyyənliklə əlaqəli olduğunu qəbul edirlər. Lakin onlar ümid edirlər ki, onların tədqiqatları son nəticədə keçmiş kütləvi yox olma hadisələri və digər planetlərin mümkün yaşayışı haqqında faydalı məlumat verəcək.


1-10-2023, 22:04
Dünyanın itirilmiş yeddinci qitəsinin İLK XƏRİTƏSİ
20-09-2023, 19:14
Elektron siqaretlərin yeni təhlükəsi AÇIQLANDI
20-09-2023, 14:16
Yer kürəsində həyatın necə yarandığı AÇIQLANDI
16-09-2023, 21:43
Kabuslar təhlükəli bir XƏSTƏLİYİN ƏLAMƏTİDİR
31-05-2023, 21:21
Ən qədim insanın ayaq izləri tapıldı
11-04-2020, 12:52
Dünyanı 20 ildən sonra fəlakət bürüyəcək – Alimlər
Bugün, 23:40
Özbəkistan Prezidenti Azərbaycanın səfirini qəbul edib
Bugün, 23:35
Azərbaycanda qadınların pensiya yaşı artırılır – gələn həftədən
Bugün, 23:26
Azərbaycan Gürcüstandan avtomobil idxalını 2 dəfəyə yaxın azaldıb
Bugün, 23:20
Argentina və Fransa növbəti oyunlarına çıxacaqlar
Bugün, 23:11
Müəllimlər üçün vahid forma, yoxsa dres-kod?
Bugün, 23:03
Sosial müavinət və təqaüd alanlarla bağlı ŞAD XƏBƏR
Bugün, 22:56
Orduda xidmət edən hərbçilərin saçları ilə bağlı mühüm qərar
18-06-2026, 19:05
Rusiya Ukraynanın PUA mərkəzini vurdu
18-06-2026, 19:03
Koreyalılar Azərbaycana vizasız gələcək? - XİN açıqladı
18-06-2026, 18:59
İran uranı zənginləşdirməkdən çəkilir
18-06-2026, 18:57
Keçmiş vəkil hakim qarşısında
18-06-2026, 18:54
Milli Qəhrəman Mübariz İbrahimovun şəhid olmasından 16 il ötür
18-06-2026, 18:45
Nazirlik 3548 müəllimlə bağlı məlumat yaydı
15-06-2026, 18:24
Trampdan İrana sərt xəbərdarlıq: Ya razılaşma, ya da zərbələr
15-06-2026, 18:21
Lukaşenko və Vladimir Putin yaxın vaxtlarda görüşəcək
15-06-2026, 18:16
Rusiyanın Xarkova hücumu nəticəsində 5 xilasedici ölüb, yaralananlar var
15-06-2026, 18:13
Bu şəxslər hərbi xidmətə çağırışdan azad olunacaq - SİYAHI
15-06-2026, 18:05
Putinə görüş təklif edib
15-06-2026, 17:59
Almaniya ümid edir ki, İlham Əliyev bu il Berlinə gələcək – Səfir
15-06-2026, 11:52
Köçəryan ölkədən qaçmaq istədi
15-06-2026, 11:20
Şimali Koreya nüvə silahından imtina etməyəcək
15-06-2026, 11:12
2 min il əvvəl itən əfsanəvi qızılı parça yenidən yaradıldı
15-06-2026, 11:04
Azərbaycandan tranzit keçməklə Ermənistana buğda göndəriləcək
13-06-2026, 11:22
6 gün leysan olacaq - XƏBƏRDARLIQ
13-06-2026, 11:19
Azərbaycanın bu rayonlarında zəlzələ oldu (YENİLƏNİB)
13-06-2026, 11:12
Azərbaycanın bütün məktəblərində "Son zəng" çalınır
13-06-2026, 10:59
Azərbaycanda yeni cərimələr müəyyənləşir - 50 min manatadək
13-06-2026, 10:37
Rusiyada boru kəmərində baş verən partlayışda üç nəfər ölüb
13-06-2026, 10:35
Şuşada bu işləri görmək qadağan edilir
13-06-2026, 10:31
Masallıdan nazirə məktub: Əmriniz əleyhimizə çevrilib - BU NƏDİ BELƏ?
13-06-2026, 10:29
Səhhəti pisləşdi, konsertləri təxirə salındı
13-06-2026, 10:27
Azərbaycanda aeroportların idarə edilməsi dəyişir - FƏRMAN
31-01-2026, 19:05
"Qurtuluş" Reabilitasiya Mərkəzinin rəhbəri və işçiləri həbs edildi
31-01-2026, 19:02
Tramp digər ölkələri Venesueladan neft almağa dəvət edəcək
31-01-2026, 19:01
“Azərbaycanfilm” ləğv ediləcək?
31-01-2026, 18:58
Rəsulzadənin anadan olmasından 142 il ötür
31-01-2026, 18:56
Süleyman Mikayılovun vəzifədən azad edilmə səbəbi bilindi
31-01-2026, 18:54
ABŞ tarixində ilk dəfə əhali azalması riski ilə üz-üzə
31-01-2026, 18:52
Hacıqabulda palçıq vulkanı püskürdü